Trước khi khởi công công trình dân dụng, chủ đầu tư và nhà thầu nên rà soát ba nhóm bảo hiểm: công trình trong thời gian xây dựng, người lao động thi công trên công trường và trách nhiệm dân sự đối với bên thứ ba. Không phải mọi công trình dân dụng đều thuộc diện bắt buộc mua bảo hiểm công trình; còn trách nhiệm mua từng loại thuộc về các bên khác nhau. Để đáp ứng yêu cầu pháp luật và sẵn hồ sơ khi cơ quan có thẩm quyền kiểm tra, cần xác định loại, quy mô công trình và đối chiếu giấy chứng nhận, hợp đồng, phụ lục cùng thời hạn bảo hiểm của chính dự án.
Ba nhóm bảo hiểm cần rà soát và bên chịu trách nhiệm
Điều 10 Luật Xây dựng 135/2025/QH15 phân biệt nghĩa vụ của chủ đầu tư, nhà thầu thi công và nhà thầu tư vấn. Bảng sau là điểm bắt đầu để kiểm tra hồ sơ, không thay thế việc xác định công trình có thuộc diện áp dụng hay không.
| Nhóm bảo hiểm | Bên cần rà soát trách nhiệm | Hồ sơ cần đối chiếu |
|---|---|---|
| Công trình trong thời gian xây dựng | Chủ đầu tư; có thể giao nhà thầu mua theo quy định | Loại và giá trị công trình, giấy chứng nhận, hợp đồng, thời hạn, phạm vi |
| Người lao động thi công trên công trường | Nhà thầu thi công xây dựng | Đối tượng lao động, công việc, thời gian thi công, chứng từ bảo hiểm |
| Trách nhiệm dân sự đối với bên thứ ba | Nhà thầu thi công xây dựng | Phạm vi thi công, giới hạn trách nhiệm, hợp đồng và phụ lục |
Quy trình 5 bước chuẩn bị hồ sơ khi cơ quan chức năng kiểm tra
Không có một bộ ba giấy chứng nhận hoặc một bước nộp bảo hiểm giống nhau cho mọi công trình dân dụng. Trước khi làm việc với cơ quan có thẩm quyền, chủ đầu tư và nhà thầu nên lập bảng đối chiếu nghĩa vụ theo loại công trình và hợp đồng thi công, rồi lưu chứng từ đúng phiên bản và còn hiệu lực. Đây là quy trình tự kiểm tra hồ sơ, không phải một thủ tục cấp phép mới.
- Bước 1Xác định loại, cấp, quy mô, hạng mục và thời gian xây dựng từ hồ sơ dự án; kiểm tra công trình có thuộc diện bảo hiểm bắt buộc trong thời gian xây dựng không.
- Bước 2Phân rõ bên mua và bên được bảo hiểm trong hợp đồng: chủ đầu tư, nhà thầu thi công và nhà thầu tư vấn khi có nghĩa vụ riêng.
- Bước 3Đối chiếu giấy chứng nhận, hợp đồng, phụ lục, quy tắc, chứng từ hiệu lực và danh sách/công việc người lao động với phạm vi thực tế; cập nhật khi tiến độ hoặc nhân sự thay đổi.
- Bước 4Lưu bản đủ thông tin để xuất trình cho đúng cơ quan có thẩm quyền khi được yêu cầu; không công khai dữ liệu cá nhân, số hợp đồng hoặc hồ sơ dự án lên website.
- Bước 5Nếu có điểm chưa khớp, yêu cầu doanh nghiệp bảo hiểm và bên phụ trách pháp lý của dự án làm rõ trước khi coi hồ sơ đã đáp ứng.
Bảo hiểm cho người lao động trên công trường có phải bảo hiểm tai nạn cá nhân không
Nhà thầu thi công cần kiểm tra bảo hiểm đối với người lao động thi công trên công trường theo quy định áp dụng cho hoạt động xây dựng. Hồ sơ nên thể hiện rõ người hoặc nhóm người được bảo hiểm, tính chất công việc, thời hạn và sự thay đổi nhân sự trong quá trình thi công. Không chỉ dựa vào tên thương mại trên giấy chứng nhận để kết luận đã đáp ứng nghĩa vụ bắt buộc.
Bảo hiểm tai nạn cá nhân hoặc tai nạn 24/24 có thể là một giải pháp bổ sung theo hợp đồng riêng, nhưng không tự động thay thế bảo hiểm bắt buộc cho người lao động trên công trường. Khi so sánh, hãy yêu cầu đơn vị cấp bảo hiểm xác nhận bằng văn bản loại sản phẩm và căn cứ áp dụng cho dự án.
Khi nào cần bảo hiểm công trình trong thời gian xây dựng
Luật Xây dựng 2025 đặt nghĩa vụ mua bảo hiểm công trình trong thời gian xây dựng cho chủ đầu tư đối với các nhóm công trình được luật xác định, trong đó có công trình ảnh hưởng lớn đến an toàn, lợi ích cộng đồng; công trình có nguy cơ tác động xấu đến môi trường theo quy định; hoặc công trình quy mô lớn, kỹ thuật phức tạp. Tên gọi dân dụng một mình không đủ để xác định nghĩa vụ. Chủ đầu tư cần đối chiếu hồ sơ phân loại, cấp công trình và quyết định/hợp đồng dự án.
Theo thông tin sản phẩm công khai của PVI, bảo hiểm Mọi rủi ro xây dựng có phần bảo hiểm thiệt hại vật chất công trình trong quá trình thi công. Phạm vi thực tế, giá trị, mức khấu trừ và loại trừ phải đọc trên hợp đồng/giấy chứng nhận và quy tắc áp dụng; không thể suy từ tên sản phẩm rằng mọi thiệt hại đều được chi trả. Nghị định 220/2026/NĐ-CP quy định số tiền bảo hiểm tối thiểu của bảo hiểm bắt buộc công trình là giá trị đầy đủ của công trình khi hoàn thành.
- Đối chiếu công trình, hạng mục, địa điểm và thời gian thi công với giấy chứng nhận.
- Kiểm tra giá trị được bảo hiểm, vật tư, thiết bị và các khoản cấu thành theo quy định áp dụng.
- Đọc phụ lục về loại trừ, mức khấu trừ và trách nhiệm thông báo khi thay đổi tiến độ.
Bảo hiểm trách nhiệm bên thứ ba bảo vệ ai
Bảo hiểm trách nhiệm dân sự đối với bên thứ ba liên quan đến trách nhiệm pháp lý của nhà thầu khi hoạt động thi công gây thiệt hại ngoài hợp đồng cho sức khỏe, tính mạng hoặc tài sản của người khác, trong phạm vi hợp đồng bảo hiểm. Đây là nhóm khác với thiệt hại vật chất của chính công trình và khác với bảo hiểm cho người lao động của nhà thầu.
Trang sản phẩm chính thức của PVI mô tả phần trách nhiệm đối với bên thứ ba trong bảo hiểm Mọi rủi ro xây dựng. Việc phần này có được cấp trong một hợp đồng cụ thể, giới hạn chi trả và phí tương ứng phải đọc ở chứng từ của dự án. Không mặc định phần trách nhiệm bên thứ ba được miễn phí hoặc có hạn mức bằng một tỷ lệ cố định của giá trị xây dựng.
- Kiểm tra trách nhiệm đối với thiệt hại về người và tài sản có cùng hay khác giới hạn.
- Đối chiếu giới hạn theo người, vụ việc và cả thời hạn bảo hiểm nếu chứng từ có nêu.
- Xem công việc, địa điểm, thời gian thi công và ngoại lệ trong hợp đồng.
Trường hợp nào còn cần xem bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp
Ba nhóm trên là trọng tâm cho chủ đầu tư và nhà thầu thi công, không phải toàn bộ bảo hiểm có thể phát sinh. Luật Xây dựng 2025 còn quy định bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp tư vấn xây dựng đối với công việc khảo sát, thiết kế của công trình từ cấp II trở lên do nhà thầu tư vấn mua. Cần kiểm tra thêm khi dự án có đơn vị tư vấn thuộc phạm vi này.
Câu hỏi thường gặp
Mọi công trình xây dựng dân dụng đều bắt buộc mua bảo hiểm công trình không
Không thể kết luận chỉ từ tên công trình dân dụng. Cần đối chiếu loại, cấp, quy mô và các tiêu chí của Luật Xây dựng 2025 để xác định công trình có thuộc diện bảo hiểm bắt buộc trong thời gian xây dựng hay không.
Giấy bảo hiểm tai nạn cá nhân có thay bảo hiểm cho công nhân công trường không
Không tự động. Phải kiểm tra loại bảo hiểm, đối tượng, công việc, thời hạn và điều khoản trên chứng từ để xác định có đáp ứng nghĩa vụ bảo hiểm cho người lao động thi công trên công trường hay không.
Mua bảo hiểm công trình PVI là đương nhiên có trách nhiệm bên thứ ba miễn phí không
Không thể mặc định. Trang PVI công khai mô tả phần trách nhiệm bên thứ ba, nhưng phí, điều kiện và giới hạn của dự án phải thể hiện trong hợp đồng hoặc phụ lục được cấp; không có căn cứ công khai để khẳng định miễn phí cho mọi công trình.
Cần đưa giấy chứng nhận bảo hiểm cho cơ quan nào
Phụ thuộc loại dự án, yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền và hồ sơ đang được kiểm tra. Chủ đầu tư nên lưu bộ chứng từ còn hiệu lực để xuất trình đúng đầu mối khi được yêu cầu, thay vì coi bảo hiểm là một thủ tục cấp phép riêng áp dụng giống nhau ở mọi địa phương.